ฟีด

 ตลอดทั้งปีมี **วันสำคัญเกี่ยวกับสัตว์** มากกว่า 30 วันทั่วโลก ครอบคลุมทั้งสัตว์ป่า สัตว์น้ำ และสัตว์เลี้ยง บทความนี้รวบรวมครบทุกเดือน พร้อมประวัติความเป็นมา สถานะการอนุรักษ์ตาม [IUCN Red List](https://www.iucnredlist.org) และกิจกรรมที่คุณสามารถมีส่วนร่วมได้ — อัปเดต เมษายน 2569 --- ## มกราคม (January)  ### 5 มกราคม — วันนกโลก (World Bird Day) วันนกโลกจัดขึ้นทุกวันที่ 5 มกราคม ริเริ่มโดยองค์กร BirdLife International ร่วมกับ National Audubon Society เพื่อตระหนักถึงความสำคัญของนกในระบบนิเวศ ปัจจุบันมีนกมากกว่า **10,800 ชนิด** บนโลก และราว **1 ใน 8** ของชนิดพันธุ์นกทั้งหมดกำลังเผชิญการสูญพันธุ์จากการทำลายถิ่นที่อยู่อาศัย การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และการค้าสัตว์ผิดกฎหมาย **สถานะการอนุรักษ์:** นกหลายสายพันธุ์ เช่น นกแก้วไฮยาซินธ์ (Hyacinth Macaw) และนกกาฮังอินเดีย (Great Indian Bustard) อยู่ในระดับ Critically Endangered ตาม IUCN **กิจกรรมที่นิยมทำ:** - ออกดูนกตามเส้นทางธรรมชาติ (Birdwatching) - โพสต์ภาพนกในพื้นที่ของตนเองพร้อมแฮชแท็ก #WorldBirdDay - สนับสนุนองค์กร BirdLife Thailand ### 31 มกราคม — วันม้าลายโลก (World Zebra Day) วันม้าลายโลกตรงกับวันที่ 31 มกราคมของทุกปี เพื่อสร้างความตระหนักถึงม้าลายสามสายพันธุ์ ได้แก่ ม้าลายแอฟริกาใต้ (Burchell's Zebra) ม้าลายเทือกเขา (Mountain Zebra) และม้าลายเกรวี (Grévy's Zebra) ซึ่งสายพันธุ์หลังมีจำนวนเหลือเพียง **2,000–2,500 ตัว** ในธรรมชาติ **สถานะการอนุรักษ์:** Grévy's Zebra — Endangered (IUCN) · Mountain Zebra — Vulnerable **กิจกรรมที่นิยมทำ:** - แชร์ข้อมูลความสำคัญของม้าลายต่อระบบนิเวศ Savanna - บริจาคให้ Grevy's Zebra Trust - เรียนรู้ว่าลายม้าลายแต่ละตัวไม่เหมือนกัน เหมือนลายนิ้วมือมนุษย์ --- ## กุมภาพันธ์ (February)  ### วันเสาร์ที่สามของเดือน — วันนิ่มโลก (World Pangolin Day) ริเริ่มในปี พ.ศ. 2555 โดย Pangolin Conservation กลุ่มอนุรักษ์นิ่ม นิ่มหรือลิ่นเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่ถูกค้าขายผิดกฎหมายมากที่สุดในโลก ด้วยเหตุที่เกล็ดถูกนำไปใช้ในยาแผนโบราณจีน คาดว่ามีนิ่มกว่า **1 ล้านตัว** ถูกลักลอบค้าในทศวรรษที่ผ่านมา **สถานะการอนุรักษ์:** นิ่มทุกสายพันธุ์อยู่ใน CITES Appendix I ห้ามค้าระหว่างประเทศ · 4 สายพันธุ์ในเอเชีย ระดับ Critically Endangered **กิจกรรมที่นิยมทำ:** - สนับสนุน Save Pangolins องค์กรระดับสากล - แจ้งเจ้าหน้าที่หากพบการค้าเกล็ดนิ่ม - ไม่บริโภคผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของนิ่ม ### วันอาทิตย์ที่สามของเดือน — วันปลาวาฬโลก (World Whale Day) วันปลาวาฬโลกเริ่มต้นในปี พ.ศ. 2523 ที่ Maui รัฐฮาวาย โดยมูลนิธิ Pacific Whale Foundation เพื่อปกป้องปลาวาฬหลังค่อม (Humpback Whale) ปัจจุบันขยายไปครอบคลุมวาฬทุกสายพันธุ์ที่ยังคงเผชิญภัยคุกคามจากการล่า มลพิษเสียง และเศษขยะพลาสติกในมหาสมุทร **สถานะการอนุรักษ์:** วาฬสีน้ำเงิน (Blue Whale) — Endangered · วาฬหลังค่อม — Least Concern (ฟื้นตัวหลังหยุดล่า) **กิจกรรมที่นิยมทำ:** - เข้าร่วมกิจกรรม Whale Watching อย่างมีจริยธรรม - ลดการใช้พลาสติกเพื่อลดมลพิษในทะเล - ดูสารคดี "Seaspiracy" และ "Sonic Sea" ### วันที่ 15 กุมภาพันธ์ — วันฮิปโปโลก (World Hippo Day) ฮิปโปหรือฮิปโปโปเตมัสเป็นสัตว์บกที่มีขนาดใหญ่ที่สุดอันดับสามของโลก วันนี้สร้างขึ้นเพื่อเตือนว่าประชากรฮิปโปลดลงอย่างมีนัยสำคัญจากการสูญเสียถิ่นที่อยู่ การล่า และการค้างาฮิปโป ฮิปโปมีบทบาทสำคัญต่อระบบนิเวศแม่น้ำในแอฟริกา — มูลของพวกมันเป็นปุ๋ยให้สิ่งมีชีวิตในน้ำ **สถานะการอนุรักษ์:** Vulnerable (IUCN) — ประชากรลดลงจาก 160,000 ตัว เหลือประมาณ 115,000–130,000 ตัว ### วันที่ 27 กุมภาพันธ์ — วันหมีขาวโลก (International Polar Bear Day) ริเริ่มโดย Polar Bears International เพื่อสร้างความตระหนักถึงผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศต่อหมีขาวอาร์กติก น้ำแข็งอาร์กติกละลายเร็วขึ้นทุกปี ทำให้หมีขาวหาอาหาร (แมวน้ำ) ได้ยากขึ้น องค์กร IUCN คาดว่าประชากรหมีขาวอาจลดลง 30% ภายใน 3 รุ่น หากอุณหภูมิโลกยังคงสูงขึ้น **สถานะการอนุรักษ์:** Vulnerable (IUCN) — ประชากรประมาณ 26,000 ตัว **กิจกรรมที่นิยมทำ:** - ปิดไฟ 1 ชั่วโมง (Thermostat Challenge) เพื่อลดการปล่อย CO₂ - บริจาคให้ Polar Bears International - เรียนรู้ผลกระทบของ Climate Change ต่อสายพันธุ์ Apex Predator --- ## มีนาคม (March)  ### 3 มีนาคม — วันสัตว์ป่าโลก (World Wildlife Day) องค์การสหประชาชาติ (UN) กำหนดให้วันที่ 3 มีนาคมเป็นวันสัตว์ป่าโลก ตรงกับวันประชุมก่อตั้ง [CITES](https://cites.org) (อนุสัญญาว่าด้วยการค้าระหว่างประเทศซึ่งชนิดสัตว์ป่าและพืชป่าที่ใกล้สูญพันธุ์) ในปี พ.ศ. 2516 ปัจจุบัน CITES มีสมาชิก 183 ประเทศ คุ้มครองสัตว์และพืชกว่า **38,000 ชนิด** **กิจกรรมที่นิยมทำ:** - เข้าร่วมกิจกรรม WWF Thailand และ TRAFFIC - แจ้งเบาะแสการค้าสัตว์ป่าที่ [1362 กรมอุทยานฯ](tel:1362) - ดาวน์โหลด iNaturalist ช่วย citizen science บันทึกสัตว์ป่า ### 13 มีนาคม — วันช้างไทย (Thai Elephant Day) คณะรัฐมนตรีไทยมีมติเมื่อปี พ.ศ. 2541 กำหนดให้ **วันที่ 13 มีนาคม** เป็นวันช้างไทย เนื่องจากช้างเผือก (ช้างแอลบิโน) ถือเป็นสัตว์คู่บ้านคู่เมือง ปรากฏในธงชาติไทยในอดีต และช้างเป็นสัตว์ประจำชาติไทย ปัจจุบันช้างเอเชียในไทยเหลือประมาณ **3,500–4,000 ตัว** (เลี้ยง ~3,700 ตัว, ป่า ~300–500 ตัว) ดูแลโดย [มูลนิธิช้างแห่งประเทศไทย](https://www.elephant-reintroduction.org) **สถานะการอนุรักษ์:** Endangered (IUCN) — ช้างเอเชีย (Elephas maximus) **กิจกรรมที่นิยมทำ:** - เยือนช้างในสถานที่มีจริยธรรม ไม่ขี่ ไม่แสดง - สนับสนุน Elephant Nature Park เชียงใหม่ หรือโครงการคืนช้างสู่ป่า - ห้ามซื้อผลิตภัณฑ์จากงาช้าง ### 16 มีนาคม — วันแพนด้าแห่งชาติ (National Panda Day) แพนด้ายักษ์ (Giant Panda) เป็นสัญลักษณ์ของ WWF และการอนุรักษ์สัตว์ป่าทั่วโลก วันนี้จัดขึ้นเพื่อฉลองความสำเร็จด้านการอนุรักษ์ — ประชากรแพนด้าฟื้นตัวจาก 1,114 ตัวในปี 1988 เป็น **1,800+ ตัว** ในปัจจุบัน ส่วนหนึ่งเพราะโครงการเพาะพันธุ์ในกรงของจีน **สถานะการอนุรักษ์:** Vulnerable (IUCN) — ถูกปรับจาก Endangered ในปี 2016 เพราะจำนวนเพิ่มขึ้น ### 20 มีนาคม — วันกบโลก & วันนกกระจอกโลก (World Frog Day / World Sparrow Day) **วันกบโลก:** กบและสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำกำลังเผชิญการสูญพันธุ์เร็วที่สุดในบรรดาสัตว์มีกระดูกสันหลัง กว่า 40% ของสายพันธุ์สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำทั่วโลกอยู่ในภาวะเสี่ยง เชื้อรา Chytrid เป็นภัยคุกคามหลัก **วันนกกระจอกโลก:** ริเริ่มโดย Nature Forever Society (อินเดีย) ปี 2010 เนื่องจากประชากรนกกระจอกบ้าน (House Sparrow) ลดลงอย่างน่าใจหายในเมืองใหญ่ทั่วโลกเพราะอาคารสมัยใหม่ไม่มีรอยแตกสำหรับทำรัง --- ## เมษายน (April)  ### 3 เมษายน — วันสัตว์น้ำโลก (World Aquatic Animal Day) วันสัตว์น้ำโลกสร้างความตระหนักถึงสวัสดิภาพของสัตว์น้ำ ทั้งปลา สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ และสัตว์ทะเล ที่มักถูกมองข้ามในการอนุรักษ์ งานวิจัยในทศวรรษที่ผ่านมายืนยันว่า **ปลารู้สึกเจ็บปวดได้** และมีพฤติกรรมทางสังคมซับซ้อน **กิจกรรมที่นิยมทำ:** - เลือกบริโภคปลาจากแหล่งที่มีการจัดการอย่างยั่งยืน (MSC certified) - ลดการปล่อยสารพิษลงแหล่งน้ำ - สนับสนุน Aquatic Animal Alliance ### 4 เมษายน — วันสัตว์จรจัดโลก (World Stray Animals Day) วันสัตว์จรจัดโลกตรงกับวันที่ 4 เมษายน เพื่อรณรงค์แก้ปัญหาสุนัขและแมวจรจัดอย่างมีมนุษยธรรม องค์กร Four Paws International ประเมินว่ามีสัตว์จรจัดกว่า **600 ล้านตัว** ทั่วโลก แนวทางสากลที่แนะนำคือ TNVR (Trap-Neuter-Vaccinate-Return) แทนการกำจัด **ในประเทศไทย:** กรมปศุสัตว์และองค์การบริหารส่วนท้องถิ่นมีโครงการทำหมันและฉีดวัคซีนพิษสุนัขบ้าฟรี สามารถติดต่อผ่าน [Animal Rescue Thailand](https://www.facebook.com/animalrescuethailand) **กิจกรรมที่นิยมทำ:** - อุปการะสัตว์จากศูนย์พักพิง แทนการซื้อ (Adopt Don't Shop) - บริจาคอาหารให้ศูนย์พักพิงสัตว์ในพื้นที่ - ทำหมันสัตว์เลี้ยงเพื่อลดจำนวนสัตว์จรจัด ### 17 เมษายน — วันค้างคาวโลก (Bat Appreciation Day) ค้างคาวเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่บินได้ชนิดเดียว มีมากกว่า **1,400 สายพันธุ์** คิดเป็น 20% ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทั้งหมด ค้างคาวกินแมลงช่วยลดศัตรูพืชตามธรรมชาติ และค้างคาวกินน้ำหวานช่วยผสมเกสรพืชสำคัญหลายชนิด รวมถึงทุเรียน **สถานะการอนุรักษ์:** ค้างคาวมากกว่า 200 สายพันธุ์อยู่ในบัญชี IUCN ในระดับเสี่ยง **กิจกรรมที่นิยมทำ:** - ติดตั้ง Bat House ในสวนเพื่อให้ค้างคาวอาศัย - ดู Bat Watch ในช่วงพลบค่ำตามแหล่งธรรมชาติ - เข้าร่วมโครงการ Bat Conservation International --- ## พฤษภาคม (May)  ### 2 พฤษภาคม — วันปลาทูน่าโลก (World Tuna Day) UN กำหนดให้วันที่ 2 พฤษภาคมเป็นวันปลาทูน่าโลกในปี 2017 ปลาทูน่าเป็นสัตว์น้ำที่มีมูลค่าการค้าสูงที่สุดในโลก ประมาณ **40 พันล้านเหรียญ/ปี** แต่ประชากรทูน่าครีบน้ำเงินแปซิฟิก (Pacific Bluefin Tuna) ลดลงกว่า 97% จากระดับธรรมชาติ **สถานะการอนุรักษ์:** Bluefin Tuna — Endangered (IUCN) ### 3 พฤษภาคม — วันโคอาล่าป่าโลก (Wild Koala Day) ริเริ่มโดย Australian Koala Foundation เพื่อสร้างความตระหนักถึงวิกฤตโคอาล่า ไฟป่าออสเตรเลียปี 2562–2563 คร่าชีวิตโคอาล่าไปกว่า **60,000 ตัว** และทำลายถิ่นที่อยู่อาศัยไปมาก รัฐบาลออสเตรเลียประกาศให้โคอาล่าอยู่ในบัญชี Endangered ระดับประเทศ ในปี 2565 **สถานะการอนุรักษ์:** Endangered (IUCN ประเมินใหม่ 2022) ### 20 พฤษภาคม — วันผึ้งโลก (World Bee Day) UN ประกาศให้วันที่ 20 พฤษภาคมเป็นวันผึ้งโลกในปี 2018 ตรงกับวันเกิดของ Anton Janša นักเลี้ยงผึ้งชาวสโลวีเนียยุคศตวรรษที่ 18 ผึ้งและแมลงผสมเกสรอื่น ๆ มีบทบาทในการผสมเกสรพืชอาหารกว่า **75%** ของชนิดพืชทั่วโลก การใช้ยาฆ่าแมลง (pesticide) และการสูญเสียถิ่นที่อยู่อาศัยทำให้ประชากรผึ้งลดลงอย่างวิกฤต **กิจกรรมที่นิยมทำ:** - ปลูกพืชดอกพื้นเมือง ไม่ใช้ยาฆ่าแมลง - สนับสนุนน้ำผึ้งจากผู้เลี้ยงผึ้งในท้องถิ่น - ติดตั้ง Bee Hotel สำหรับผึ้งป่า ### 23 พฤษภาคม — วันเต่าโลก (World Turtle Day) ริเริ่มในปี 2000 โดย American Tortoise Rescue เพื่อช่วยเต่าทั้งเต่าบกและเต่าทะเล เต่าทะเล 6 ใน 7 สายพันธุ์อยู่ในข่ายคุกคาม สาเหตุหลัก ได้แก่ การถูกแหจับพลอย กินขยะพลาสติก และแสงไฟชายหาดรบกวนการวางไข่ **ในประเทศไทย:** กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งมีโครงการอนุรักษ์เต่าทะเลที่หาดไข่เต่า เกาะมันใน และจังหวัดตรัง **สถานะการอนุรักษ์:** เต่ามะเฟือง (Leatherback) — Vulnerable · เต่าหญ้า (Loggerhead) — Vulnerable ### 25 พฤษภาคม — วันนากโลก (World Otter Day) วันสุดท้ายของเดือนพฤษภาคม (หรือ 25 พ.ค.) ริเริ่มโดย International Otter Survival Fund นากเป็น Keystone Species ของระบบนิเวศน้ำจืด ประชากรนากลดลงจากการปนเปื้อนของสารเคมีและการล่าหนัง ในประเทศไทย นากเล็บสั้นเอเชีย (Asian Small-clawed Otter) ยังพบในแม่น้ำและพื้นที่ชุ่มน้ำ แต่ถูกค้าขายเป็นสัตว์เลี้ยงอย่างผิดกฎหมาย **สถานะการอนุรักษ์:** Asian Small-clawed Otter — Vulnerable (IUCN) --- ## มิถุนายน (June)  ### 8 มิถุนายน — วันมหาสมุทรโลก (World Oceans Day) UN กำหนดอย่างเป็นทางการในปี 2008 แต่เริ่มจัดกิจกรรมมาตั้งแต่ปี 1992 ในการประชุม Earth Summit ที่บราซิล มหาสมุทรผลิตออกซิเจน **50%** ของโลก ดูดซับ CO₂ กว่า 25% และเป็นแหล่งอาหารโปรตีนของประชากรโลกกว่า 3 พันล้านคน **กิจกรรมที่นิยมทำ:** - เก็บขยะชายหาด (Beach Cleanup) กับ Ocean Conservancy - เลิกใช้พลาสติกครั้งเดียวทิ้ง - สนับสนุน Coral Restoration Foundation ### 16 มิถุนายน — วันเต่าทะเลโลก (World Sea Turtle Day) ตรงกับวันเกิดของ Dr. Archie Carr นักชีววิทยาเต่าทะเลชาวอเมริกันผู้บุกเบิกการอนุรักษ์เต่าทะเลสมัยใหม่ เต่าทะเลมีบทบาทสำคัญในการรักษาสมดุลระบบนิเวศโดยการกินแมงกะพรุนและหญ้าทะเล **กิจกรรมที่นิยมทำ:** - ร่วมโครงการ Tag & Track กับกรมทะเลชายฝั่ง - ไม่รบกวนรังไข่ เดินชายหาดในเวลากลางคืนอย่างระมัดระวัง - บริจาคให้ Sea Turtle Conservancy ### 21 มิถุนายน — วันยีราฟโลก (World Giraffe Day) ริเริ่มโดย Giraffe Conservation Foundation ในปี 2014 ประชากรยีราฟลดลงจาก 140,000 ตัวในทศวรรษ 1980 เหลือประมาณ **68,000–80,000 ตัว** ปัจจุบัน การสูญเสียถิ่นที่อยู่และการล่าเป็นสาเหตุหลัก ยีราฟกินน้ำน้อยมากเพราะได้รับความชื้นจากใบอะกาเซียที่กิน **สถานะการอนุรักษ์:** Vulnerable (IUCN) — นับเป็น "Silent Extinction" เพราะสังคมไม่ตระหนัก --- ## กรกฎาคม (July)  ### 14 กรกฎาคม — วันฉลามโลก (Shark Awareness Day) ฉลามมีอยู่บนโลกมาแล้วกว่า 450 ล้านปี ก่อนไดโนเสาร์จะวิวัฒนาการ แต่ปัจจุบัน **100 ล้านตัว** ถูกฆ่าทุกปี ส่วนใหญ่เพื่อนำหูฉลามไปทำซุป ฉลามเป็น Apex Predator ที่รักษาสมดุลระบบนิเวศทะเล การหายไปของฉลามทำให้ห่วงโซ่อาหารทะเลเสียสมดุล **สถานะการอนุรักษ์:** ฉลามมากกว่า 1 ใน 3 ของสายพันธุ์อยู่ในข่ายคุกคามตาม IUCN **กิจกรรมที่นิยมทำ:** - ไม่สั่งอาหารที่มีส่วนผสมของหูฉลาม - สนับสนุน Shark Savers และ WildAid - เผยแพร่ความรู้ความจริงเกี่ยวกับฉลาม (ฉลามไม่ได้ล่ามนุษย์) ### 16 กรกฎาคม — วันงูโลก (World Snake Day) งูมักถูกเข้าใจผิดว่าเป็นอันตรายและถูกฆ่า ทั้งที่งูส่วนใหญ่ไม่มีพิษและมีบทบาทสำคัญในการควบคุมประชากรหนู งูจงอางหรือ King Cobra เป็นงูพิษที่ยาวที่สุดในโลก พบมากในป่าไทย และอยู่ในบัญชีสัตว์คุ้มครองของไทย **กิจกรรมที่นิยมทำ:** - ศึกษาชนิดงูพิษ-ไม่พิษ เพื่อรับมืออย่างปลอดภัย - สนับสนุน Save The Snakes องค์กรอนุรักษ์งู - ไม่ฆ่างูที่พบในบ้าน ติดต่อกู้ภัยสัตว์แทน ### 29 กรกฎาคม — วันเสือโลก (International Tiger Day) ประกาศในงาน Saint Petersburg Tiger Summit ปี 2010 ซึ่งมีเป้าหมาย Tx2 — ทวีคูณประชากรเสือในธรรมชาติภายในปี 2022 ผลลัพธ์: ประชากรเสือเพิ่มจาก **3,200 ตัว** เป็น **5,574 ตัว** นับเป็นความสำเร็จด้านการอนุรักษ์ที่ยิ่งใหญ่ ในไทยพบเสือโคร่งในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรและห้วยขาแข้ง (มรดกโลก UNESCO) **สถานะการอนุรักษ์:** Endangered (IUCN) — เสือโคร่ง (Panthera tigris) **กิจกรรมที่นิยมทำ:** - สนับสนุน WWF Save Tigers Now - ไม่ซื้อผลิตภัณฑ์จากเสือ (กระดูก หนัง) - เยือนป่าอนุรักษ์อย่างมีความรับผิดชอบ --- ## สิงหาคม (August)  ### 10 สิงหาคม — วันสิงโตโลก (World Lion Day) ริเริ่มในปี 2013 โดย Big Cat Rescue เพื่อฟื้นฟูความสนใจต่อวิกฤตสิงโตแอฟริกา ประชากรสิงโตลดลงจาก **200,000 ตัว** ในทศวรรษ 1990 เหลือประมาณ **20,000–25,000 ตัว** ปัจจุบัน การสูญเสียถิ่นอาศัย ความขัดแย้งกับมนุษย์ และการล่าท่องเที่ยว (Trophy Hunting) เป็นปัจจัยหลัก **สถานะการอนุรักษ์:** Vulnerable (IUCN) — สิงโตแอฟริกาตะวันตก Critically Endangered ### 12 สิงหาคม — วันช้างโลก (World Elephant Day) ประกาศอย่างเป็นทางการในปี 2012 โดย Elephant Reintroduction Foundation (Thailand) ร่วมกับผู้สร้างภาพยนตร์ Patricia Sims วันช้างโลกตรงกับวันเฉลิมพระชนมพรรษาสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ ซึ่งเป็นเรื่องบังเอิญที่งดงาม ช้างแอฟริกาสองสายพันธุ์: ช้างป่าแอฟริกา (Forest Elephant — Critically Endangered) และช้างทุ่งหญ้าแอฟริกา (Savanna Elephant — Endangered) · ช้างเอเชีย — Endangered **กิจกรรมที่นิยมทำ:** - บริจาคให้ World Elephant Day Foundation - เยือน Elephant Sanctuary ที่มีมาตรฐานสวัสดิภาพ - รณรงค์ต่อต้านการค้างาช้าง ### 13 สิงหาคม — วันหมาป่านานาชาติ (International Wolf Day) หมาป่าเกรย์ (Gray Wolf / Canis lupus) เคยถูกกำจัดจนหมดในหลายพื้นที่ของสหรัฐฯ ก่อนที่โครงการ Wolf Reintroduction ในอุทยาน Yellowstone ปี 1995 จะพิสูจน์ว่าหมาป่าเป็น Keystone Species — การกลับมาของหมาป่าทำให้แม่น้ำ ต้นไม้ และระบบนิเวศทั้งหมดฟื้นตัวผ่านกระบวนการ Trophic Cascade **กิจกรรมที่นิยมทำ:** - ดูสารคดี "How Wolves Change Rivers" (YouTube) - สนับสนุน Defenders of Wildlife --- ## กันยายน (September)  ### 1 กันยายน — วันไพรเมทนานาชาติ (International Primate Day) ริเริ่มโดย Animal Defenders International เพื่อสร้างความตระหนักถึงวิกฤตลิงและชะนีทั่วโลก ลิงใหญ่ 60% ของสายพันธุ์กำลังเผชิญการสูญพันธุ์ เหตุจากการตัดไม้ทำลายป่า การค้าสัตว์ป่า และการใช้ในการทดลองทางการแพทย์ ในไทย ชะนีมือขาวเป็นสัตว์ป่าสงวน แต่ยังถูกล่าเพื่อนำลูกมาขาย **กิจกรรมที่นิยมทำ:** - สนับสนุน Gibbon Rehabilitation Project เกาะภูเก็ต - ไม่ถ่ายรูปกับชะนีหรือลิงบนหาด — เป็นการค้าสัตว์ผิดกฎหมาย ### 22 กันยายน — วันแรดโลก (World Rhino Day) ริเริ่มโดย WWF South Africa ในปี 2010 แรดขาวเหนือ (Northern White Rhino) หลงเหลือเพียง **2 ตัว** บนโลก (ทั้งคู่เป็นเพศเมีย หลังตัวผู้ตัวสุดท้ายชื่อ Sudan สิ้นชีวิตในปี 2018) นักวิทยาศาสตร์กำลังพยายามฟื้นสายพันธุ์ด้วย IVF และ Stem Cell Technology **สถานะการอนุรักษ์:** แรดขาวเหนือ — Functionally Extinct · แรดดำ (Black Rhino) — Critically Endangered · แรดชวา (Javan Rhino) — Critically Endangered (~76 ตัว ในชวา) **กิจกรรมที่นิยมทำ:** - สนับสนุน Save the Rhino International - ไม่ซื้อผลิตภัณฑ์จากนอแรด (เครื่องรางหรือยาแผนโบราณ) - ร่วมบริจาคให้โครงการ BioRescue (แรดขาวเหนือ) ### 24 กันยายน — วันกอริลลาโลก (World Gorilla Day) ริเริ่มโดย Dian Fossey Gorilla Fund เพื่อรำลึกถึง Dr. Dian Fossey นักชีววิทยาผู้บุกเบิกการศึกษาพฤติกรรมกอริลลา กอริลลาภูเขา (Mountain Gorilla) ถูกยกระดับจาก Critically Endangered เป็น Endangered ในปี 2018 หลังประชากรเพิ่มขึ้นถึง **1,063 ตัว** จากโครงการ Gorilla Doctors และการท่องเที่ยวแบบยั่งยืน **กิจกรรมที่นิยมทำ:** - รีไซเคิลโทรศัพท์มือถือเก่า (ลดการขุด Coltan ซึ่งทำลายป่า Congo) - สนับสนุน Dian Fossey Gorilla Fund --- ## ตุลาคม (October)  ### 4 ตุลาคม — วันสัตว์โลก (World Animal Day) **วันสัตว์โลก** เป็นวันสำคัญที่สุดสำหรับสัตว์ทั้งหมด ริเริ่มในปี 1925 โดย Heinrich Zimmermann นักนิเวศวิทยาชาวเยอรมัน ปัจจุบันจัดกิจกรรมใน **100+ ประเทศ** ตรงกับวันฉลองนักบุญ Francis of Assisi นักบุญแห่งสัตว์และสิ่งแวดล้อมในศาสนาคริสต์นิกายคาทอลิก **ในประเทศไทย:** กรมปศุสัตว์ กรมอุทยานฯ และองค์กรอนุรักษ์หลายแห่งจัดงานร่วมกันทุกปี **กิจกรรมที่นิยมทำ:** - เข้าร่วมงาน World Animal Day ในพื้นที่ - ลงนามคำร้อง One Voice for Animals - ทำ "Animal Welfare Pledge" บน worldanimalday.org.uk ### 20 ตุลาคม — วันนาคโลก (International Sloth Day) ริเริ่มในปี 2010 โดย AIUNAU มูลนิธิคุ้มครองสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมของโคลอมเบีย นาคหรือสลอธเป็นสัตว์ที่เคลื่อนไหวช้าที่สุดในโลก ใช้พลังงานน้อยมาก กินใบไม้เป็นหลัก ถิ่นอาศัยในป่าฝนอเมซอนกำลังถูกทำลายจากการเปลี่ยนพื้นที่เป็นเกษตรกรรม **สถานะการอนุรักษ์:** สลอธ Pygmy three-toed — Critically Endangered ### 23 ตุลาคม — วันเสือดาวหิมะนานาชาติ (International Snow Leopard Day) เสือดาวหิมะ (Panthera uncia) อาศัยอยู่บนเทือกเขาสูงในเอเชียกลางและหิมาลัย ที่ระดับ 3,000–5,500 เมตร เป็น "Guardians of the Mountains" มีหน้าที่รักษาสมดุลของระบบนิเวศภูเขา ประชากรเหลือประมาณ **4,000–6,500 ตัว** วันนี้ประกาศในการประชุมสุดยอดเสือดาวหิมะที่บิชเคก คีร์กีซสถาน ปี 2013 **สถานะการอนุรักษ์:** Vulnerable (IUCN) — เดิม Endangered จนกระทั่งการประเมินใหม่ปี 2017 --- ## พฤศจิกายน (November)  ### 21 พฤศจิกายน — วันประมงโลก (World Fisheries Day) จัดขึ้นโดย World Fishing & Aquaculture (WFSA) เพื่อส่งเสริมการประมงอย่างยั่งยืนและปกป้องระบบนิเวศทางทะเล ปัจจุบัน 90% ของแหล่งประมงทั่วโลกถูกใช้เกินศักยภาพหรือหมดสิ้นลง การประมงผิดกฎหมาย (IUU Fishing) คิดเป็น 20–50% ของปลาที่จับได้ทั่วโลก **กิจกรรมที่นิยมทำ:** - เลือกซื้อปลาจากแหล่งที่มีมาตรฐาน MSC (Marine Stewardship Council) - ลดการบริโภคสัตว์น้ำที่ถูก Overfishing เช่น ทูน่าครีบน้ำเงิน - สนับสนุนโครงการปล่อยพันธุ์สัตว์น้ำของกรมประมง ### 29 พฤศจิกายน — วันเสือจากัวร์นานาชาติ (International Jaguar Day) ริเริ่มโดย WWF และ IUCN เพื่อปกป้องเสือจากัวร์ (Panthera onca) สัตว์นักล่าขนาดใหญ่ที่สุดในอเมริกา ประชากรลดลงกว่า **50%** ในรอบ 100 ปี จาก 170,000 ตัว เหลือประมาณ 64,000–173,000 ตัว การทำลายป่า Amazon และ Pantanal คือภัยคุกคามหลัก **สถานะการอนุรักษ์:** Near Threatened (IUCN) — แต่หลายประชากรย่อยใกล้สูญพันธุ์ --- ## ธันวาคม (December)  ### 4 ธันวาคม — วันชีต้านานาชาติ (International Cheetah Day) ริเริ่มโดย Dr. Laurie Marker ผู้ก่อตั้ง Cheetah Conservation Fund (CCF) เพื่อรำลึกถึงชีต้าชื่อ "Khayam" ที่เธอเลี้ยงในวัยเด็ก ชีต้าเป็นสัตว์บกที่วิ่งเร็วที่สุด (120 กม./ชม.) แต่กำลังเผชิญวิกฤตจากการสูญเสียถิ่นอาศัยและความหลากหลายทางพันธุกรรมต่ำ (Inbreeding) ประชากรชีต้าลดลงจากกว่า **100,000 ตัว** ในต้นศตวรรษที่ 20 เหลือเพียง **7,100 ตัว** ปัจจุบัน โดยกว่า 77% อาศัยอยู่นอกเขตอนุรักษ์ **สถานะการอนุรักษ์:** Vulnerable (IUCN) — ชีต้าเอเชีย (Asiatic Cheetah) Critically Endangered เหลือ ~12 ตัว ในอิหร่าน **กิจกรรมที่นิยมทำ:** - สนับสนุน Cheetah Conservation Fund (CCF) - ไม่ซื้อชีต้าเป็นสัตว์เลี้ยง (ผิดกฎหมายและทารุณ) - เผยแพร่ข้อมูลชีต้าในสังคมออนไลน์ ### 10 ธันวาคม — วันสิทธิสัตว์นานาชาติ (International Animal Rights Day) ตรงกับ **วันสิทธิมนุษยชนสากล** โดยเจตนา เพื่อส่งเสริมแนวคิดว่าสัตว์ควรมีสิทธิ์พื้นฐานได้รับการคุ้มครองจากความโหดร้าย ริเริ่มโดย Uncaged Campaigns (UK) ในปี 1998 **กิจกรรมที่นิยมทำ:** - ทบทวนการบริโภคผลิตภัณฑ์จากสัตว์ - สนับสนุน Cruelty Free International (ผลิตภัณฑ์ไม่ทดลองกับสัตว์) - เรียนรู้เกี่ยวกับ "Five Freedoms" หลักสวัสดิภาพสัตว์สากล ### 14 ธันวาคม — วันลิงโลก (Monkey Day) สร้างขึ้นแบบไม่เป็นทางการในปี 2000 โดยนักศึกษาศิลปะชาวอเมริกัน Casey Sorrow เพื่อเฉลิมฉลองและสร้างความตระหนักถึงไพรเมทและสัตว์ที่สังคมมองว่า "ไม่โรแมนติก" วันนี้จัดกิจกรรมสนุกสนานพร้อมสาระเกี่ยวกับการอนุรักษ์ลิงทุกสายพันธุ์ **กิจกรรมที่นิยมทำ:** - เยี่ยมชมศูนย์อนุรักษ์ลิงในพื้นที่ - ดูสารคดีไพรเมทของ BBC หรือ Netflix - บริจาคให้ Monkey Sanctuary ในไทย --- ## ตารางสรุป: วันสำคัญเกี่ยวกับสัตว์ตลอดปี | เดือน | วันที่ | ชื่อวัน | สัตว์หลัก | |:---:|:---:|---|---| | ม.ค. | 5 | วันนกโลก | นกทุกสายพันธุ์ | | ม.ค. | 31 | วันม้าลายโลก | ม้าลาย | | ก.พ. | เสาร์ที่ 3 | วันนิ่มโลก | นิ่ม/ลิ่น | | ก.พ. | อาทิตย์ที่ 3 | วันปลาวาฬโลก | วาฬ โลมา | | ก.พ. | 15 | วันฮิปโปโลก | ฮิปโปโปเตมัส | | ก.พ. | 27 | วันหมีขาวโลก | หมีขาว | | มี.ค. | 3 | วันสัตว์ป่าโลก | สัตว์ป่าทุกชนิด | | มี.ค. | 13 | **วันช้างไทย** 🇹🇭 | ช้างเอเชีย | | มี.ค. | 16 | วันแพนด้าแห่งชาติ | แพนด้ายักษ์ | | มี.ค. | 20 | วันกบโลก / วันนกกระจอกโลก | กบ / นกกระจอก | | เม.ย. | 3 | วันสัตว์น้ำโลก | สัตว์น้ำ | | เม.ย. | 4 | วันสัตว์จรจัดโลก | สุนัข แมว จรจัด | | เม.ย. | 17 | วันค้างคาวโลก | ค้างคาว | | พ.ค. | 2 | วันปลาทูน่าโลก | ทูน่า | | พ.ค. | 3 | วันโคอาล่าป่าโลก | โคอาล่า | | พ.ค. | 20 | วันผึ้งโลก | ผึ้ง แมลงผสมเกสร | | พ.ค. | 23 | วันเต่าโลก | เต่าบก เต่าทะเล | | พ.ค. | 25 | วันนากโลก | นาก | | มิ.ย. | 8 | วันมหาสมุทรโลก | สิ่งมีชีวิตทะเล | | มิ.ย. | 16 | วันเต่าทะเลโลก | เต่าทะเล | | มิ.ย. | 21 | วันยีราฟโลก | ยีราฟ | | ก.ค. | 14 | วันฉลามโลก | ฉลาม | | ก.ค. | 16 | วันงูโลก | งูทุกสายพันธุ์ | | ก.ค. | 29 | วันเสือโลก | เสือโคร่ง | | ส.ค. | 10 | วันสิงโตโลก | สิงโต | | ส.ค. | 12 | **วันช้างโลก** 🌍 | ช้างเอเชีย แอฟริกา | | ส.ค. | 13 | วันหมาป่านานาชาติ | หมาป่า | | ก.ย. | 1 | วันไพรเมทนานาชาติ | ลิง ชะนี กอริลลา | | ก.ย. | 22 | วันแรดโลก | แรดทุกสายพันธุ์ | | ก.ย. | 24 | วันกอริลลาโลก | กอริลลา | | ต.ค. | **4** | **วันสัตว์โลก** 🌏 | สัตว์ทุกชนิด | | ต.ค. | 20 | วันนาคโลก | สลอธ | | ต.ค. | 23 | วันเสือดาวหิมะ | เสือดาวหิมะ | | พ.ย. | 21 | วันประมงโลก | สัตว์น้ำทะเล | | พ.ย. | 29 | วันเสือจากัวร์ | เสือจากัวร์ | | ธ.ค. | 4 | วันชีต้านานาชาติ | ชีต้า | | ธ.ค. | 10 | วันสิทธิสัตว์นานาชาติ | สัตว์ทุกชนิด | | ธ.ค. | 14 | วันลิงโลก | ลิง ไพรเมท | --- ## คำถามที่พบบ่อย (FAQ) **Q: วันสัตว์โลกตรงกับวันอะไร?** วันสัตว์โลก (World Animal Day) ตรงกับวันที่ **4 ตุลาคม** ของทุกปี เริ่มจัดครั้งแรกในปี 1925 **Q: วันช้างไทยตรงกับวันอะไร?** วันช้างไทยตรงกับวันที่ **13 มีนาคม** ของทุกปี กำหนดโดยคณะรัฐมนตรีไทยในปี พ.ศ. 2541 **Q: วันช้างโลกต่างจากวันช้างไทยอย่างไร?** วันช้างไทย (13 มีนาคม) เป็นวันที่กำหนดโดยประเทศไทยสำหรับช้างเอเชีย ส่วนวันช้างโลก (12 สิงหาคม) ริเริ่มโดยมูลนิธิช้างแห่งประเทศไทยและ Patricia Sims เพื่อช้างทั้งเอเชียและแอฟริกา **Q: สัตว์ใดมีวันสำคัญมากกว่า 1 วัน?** ช้างมี 2 วัน (วันช้างไทย 13 มี.ค. และวันช้างโลก 12 ส.ค.) เต่ามี 2 วัน (วันเต่าโลก 23 พ.ค. และวันเต่าทะเลโลก 16 มิ.ย.) **Q: วันผึ้งโลกสำคัญอย่างไร?** ผึ้งและแมลงผสมเกสรช่วยผลิตอาหาร 75% ของพืชที่มนุษย์บริโภค การลดลงของประชากรผึ้งส่งผลโดยตรงต่อความมั่นคงด้านอาหารของมนุษยชาติ --- ## แหล่งอ้างอิงและการเรียนรู้เพิ่มเติม > **ที่มาข้อมูล:** > [IUCN Red List](https://www.iucnredlist.org) · [WWF](https://www.worldwildlife.org) · [CITES](https://cites.org) · [United Nations Environment Programme](https://www.unep.org) · [BirdLife International](https://www.birdlife.org) · [Cheetah Conservation Fund](https://cheetah.org) · [Polar Bears International](https://polarbearsinternational.org) · [Australian Koala Foundation](https://www.savethekoala.com) · [กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช](https://www.dnp.go.th) · [มูลนิธิช้างแห่งประเทศไทย](https://www.elephant-reintroduction.org) > > **เครดิต:** ข้อมูลต้นฉบับจาก [keep-dark.com — รวมวันสำคัญเกี่ยวกับสัตว์ตลอดปี](https://www.keep-dark.com/2026/04/รวมวันสำคัญเกี่ยวกับสั/) > > *รวบรวมและตรวจสอบ ณ เมษายน 2569 ข้อมูลสถานะการอนุรักษ์อ้างอิงจาก IUCN Red List ซึ่งอาจมีการเปลี่ยนแปลง ผู้อ่านควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดที่ iucnredlist.org*

 ประเทศไทยมีกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับสัตว์หลายฉบับ ครอบคลุมทั้งการคุ้มครองสวัสดิภาพสัตว์ การอนุรักษ์สัตว์ป่า การควบคุมโรคระบาด และการประมง บทความนี้รวบรวมครบ **9 พระราชบัญญัติสำคัญ** พร้อมโทษและหน่วยงานรับผิดชอบ อัปเดต ณ เมษายน 2569 --- ## หมวดที่ 1: สวัสดิภาพสัตว์ทั่วไป ### 1. พ.ร.บ.ป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ พ.ศ. 2557  - **ราชกิจจานุเบกษา**: [เล่ม 131 ตอนที่ 87ก หน้า 4](https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2557/A/087/4.PDF) - **ประกาศ/มีผลบังคับ**: 26–27 ธันวาคม 2557 - **กระทรวง**: เกษตรและสหกรณ์ | **หน่วยงาน**: [กรมปศุสัตว์](https://legal.dld.go.th/P153.html) - **จำนวนมาตรา**: 31 มาตรา กฎหมายฉบับแรกของไทยที่คุ้มครองสัตว์จากการทารุณโดยตรง ครอบคลุมสัตว์เลี้ยง สัตว์ใช้แรงงาน สัตว์แสดง และสัตว์จรจัด กำหนดให้เจ้าของต้องดูแลให้อาหาร น้ำ ที่อยู่ และการขนส่งอย่างเหมาะสม ห้ามกระทำการที่ก่อให้เกิดความเจ็บปวดโดยไม่จำเป็น **บทลงโทษ:** - ทารุณโดยไม่มีเหตุอันควร: จำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 40,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ - ไม่จัดสวัสดิภาพที่เหมาะสม: ปรับไม่เกิน 40,000 บาท --- ## หมวดที่ 2: สัตว์ป่าและสัตว์คุ้มครอง ### 2. พ.ร.บ.สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562  - **ราชกิจจานุเบกษา**: [เล่ม 136 ตอนที่ 71ก หน้า 104](https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2562/A/071/T_0104.PDF) - **ประกาศ**: 29 พฤษภาคม 2562 | **มีผลบังคับ**: 25 พฤศจิกายน 2562 - **กระทรวง**: ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม | **หน่วยงาน**: [กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช](http://portal.dnp.go.th/Content/LegalAffairs?contentId=22540) - **จำนวนมาตรา**: 121 มาตรา 9 หมวด กฎหมายสัตว์ป่าหลักของไทย กำหนดชนิดพันธุ์สัตว์ป่าสงวน 19 ชนิด (รวมชะนีมือขาว นกแขกเต้า) ห้ามล่า ครอบครอง ค้า นำเข้า-ส่งออกสัตว์ป่าคุ้มครองโดยไม่ได้รับอนุญาต และกำกับดูแลสวนสัตว์ตามหลัก [CITES](https://cites.org) **บทลงโทษ:** - ล่า/ครอบครองสัตว์ป่าสงวน: จำคุก 10–15 ปี หรือปรับ 1,000,000–1,500,000 บาท - ค้าขายสัตว์ป่าคุ้มครอง: จำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 500,000 บาท ### 3. พ.ร.บ.งาช้าง พ.ศ. 2558  - **ราชกิจจานุเบกษา**: [เล่ม 132 ตอนที่ 3ก หน้า 1](https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2558/A/003/1.PDF) - **ประกาศ/มีผลบังคับ**: 22–23 มกราคม 2558 - **กระทรวง**: ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม | **หน่วยงาน**: กรมอุทยานฯ ควบคุมการค้างาช้างอย่างเข้มงวดตามแรงกดดันนานาชาติ ([CITES](https://cites.org)) กำหนดให้ผู้มีงาช้างบ้าน (ช้างเลี้ยง) ต้องขึ้นทะเบียน ห้ามค้างาช้างป่าและงาช้างต่างประเทศโดยไม่ได้รับอนุญาต **บทลงโทษ:** - ค้างาช้างโดยไม่ได้รับอนุญาต: จำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 300,000 บาท - ไม่ขึ้นทะเบียน: ปรับไม่เกิน 30,000 บาท --- ## หมวดที่ 3: โรคระบาดสัตว์และสุขภาพ ### 4. พ.ร.บ.โรคระบาดสัตว์ พ.ศ. 2558  - **ราชกิจจานุเบกษา**: [เล่ม 132 ตอนที่ 14ก หน้า 22](https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2558/A/014/22.PDF) - **ประกาศ/มีผลบังคับ**: 2–3 มีนาคม 2558 - **กระทรวง**: เกษตรและสหกรณ์ | **หน่วยงาน**: [กรมปศุสัตว์](https://legal.dld.go.th/P151NEW1.html) - **สัตว์ที่ครอบคลุม**: ช้าง ม้า โค กระบือ สุนัข แมว และอื่นๆ กำหนดมาตรการป้องกัน ควบคุม และกำจัดโรคระบาดสัตว์ เช่น โรคปากและเท้าเปื่อย ไข้หวัดนก กำหนดให้เจ้าของแจ้งโรคระบาด ควบคุมการเคลื่อนย้ายสัตว์ และให้อำนาจเจ้าหน้าที่กักกัน ทำลาย หรือเพิกถอนใบอนุญาตสถานประกอบการ **บทลงโทษ:** - ไม่แจ้งโรคระบาดหรือฝ่าฝืนคำสั่งควบคุม: จำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 40,000 บาท - เคลื่อนย้ายสัตว์โดยไม่ได้รับอนุญาต: จำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 40,000 บาท --- ## หมวดที่ 4: การฆ่าสัตว์เพื่ออาหาร ### 5. พ.ร.บ.ควบคุมการฆ่าสัตว์เพื่อการจำหน่ายเนื้อสัตว์ พ.ศ. 2559  - **ราชกิจจานุเบกษา**: [เล่ม 133 ตอนที่ 85ก หน้า 9](https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2559/A/085/9.PDF) - **ประกาศ/มีผลบังคับ**: 26 กันยายน 2559 / 25 พฤศจิกายน 2559 - **กระทรวง**: เกษตรและสหกรณ์ | **หน่วยงาน**: [กรมปศุสัตว์](https://legal.dld.go.th/index.php/th/phra-rach-bayyati-khwbkhum-kar-kha-satw-pheux-kar-cahnay-neux-satw-ph-s-2559) - **สัตว์ที่ครอบคลุม**: โค กระบือ สุกร ไก่ เป็ด และอื่นๆ กำหนดให้การฆ่าสัตว์เพื่อจำหน่ายเนื้อทำได้เฉพาะในโรงฆ่าสัตว์ที่ได้รับอนุญาต มีระบบตรวจสอบย้อนกลับ มาตรฐานสุขาภิบาล และวิธีการฆ่าอย่างมีมนุษยธรรม ควบคุมการขนส่งเนื้อสัตว์และทะเบียนโรงฆ่าสัตว์ทั่วประเทศ **บทลงโทษ:** - ฆ่าสัตว์นอกสถานที่ที่ได้รับอนุญาต: จำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท - จำหน่ายเนื้อสัตว์โดยไม่มีการตรวจสอบ: ปรับไม่เกิน 20,000 บาท --- ## หมวดที่ 5: อาหารสัตว์ ### 6. พ.ร.บ.ควบคุมคุณภาพอาหารสัตว์ พ.ศ. 2558  - **ราชกิจจานุเบกษา**: [เล่ม 132 ตอนที่ 108ก หน้า 1](https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2558/A/108/1.PDF) - **ประกาศ/มีผลบังคับ**: 13–14 พฤศจิกายน 2558 - **กระทรวง**: เกษตรและสหกรณ์ | **หน่วยงาน**: [กรมปศุสัตว์ (กองควบคุมอาหารและยาสัตว์)](https://aqi.dld.go.th/webnew/index.php/th/lawdld-menu) กำหนดมาตรฐานคุณภาพและความปลอดภัยของอาหารสัตว์ทั้งในประเทศและนำเข้า ควบคุมสารปนเปื้อน สารต้องห้าม และสารเจือปน กำหนดให้ผู้ผลิต/ผู้นำเข้าต้องขึ้นทะเบียน คุ้มครองทั้งสัตว์และผู้บริโภคตลอดห่วงโซ่อาหาร **บทลงโทษ:** - ผลิต/นำเข้า/จำหน่ายอาหารสัตว์ไม่ได้มาตรฐาน: จำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท - ไม่ขึ้นทะเบียน: ปรับไม่เกิน 10,000 บาท --- ## หมวดที่ 6: การประมงและสัตว์น้ำ ### 7. พ.ร.บ.การประมง พ.ศ. 2558  - **ราชกิจจานุเบกษา**: เล่ม 132 ตอนที่ 108ก หน้า 1 - **ประกาศ/มีผลบังคับ**: 13–14 พฤศจิกายน 2558 - **กระทรวง**: เกษตรและสหกรณ์ | **หน่วยงาน**: [กรมประมง](https://www.fisheries.go.th) ตรากฎหมายขึ้นเพื่อแก้ปัญหา **IUU Fishing** (การทำประมงที่ผิดกฎหมาย ขาดการรายงาน ไร้การควบคุม) จนไทยเคยถูก EU ออกใบเหลือง กำหนดระบบออกใบอนุญาตเรือประมง มาตรการอนุรักษ์ทรัพยากรสัตว์น้ำ ห้ามใช้เครื่องมือประมงทำลายล้าง คุ้มครองแรงงานภาคประมง **บทลงโทษ:** - ทำประมงโดยไม่ได้รับอนุญาตหรือใช้เครื่องมือต้องห้าม: จำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับ 10,000–30,000,000 บาท ขึ้นอยู่กับขนาดเรือ --- ## หมวดที่ 7: สาธารณสุขและสัตว์ในชุมชน ### 8. พ.ร.บ.การสาธารณสุข พ.ศ. 2535 (หมวดสัตว์)  - **ราชกิจจานุเบกษา**: เล่ม 109 ตอนที่ 31 หน้า 1 - **ประกาศ**: 5 เมษายน 2535 | **แก้ไขล่าสุด**: ฉบับที่ 3 พ.ศ. 2560 - **กระทรวง**: สาธารณสุข | **หน่วยงาน**: ท้องถิ่น / กรมอนามัย ให้อำนาจองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นออกข้อบัญญัติควบคุมการเลี้ยงสัตว์ในชุมชน ห้ามเลี้ยงสัตว์ที่ก่อเหตุรำคาญหรืออันตรายต่อสุขภาพ เป็นฐานกฎหมายให้กรุงเทพมหานครออก[ข้อบัญญัติควบคุมสุนัขแมว (มีผลปี 2569)](https://www.thaipbs.or.th/news/content/351504) กำหนดพื้นที่พักอาศัยจำนวนสัตว์ และบังคับใส่ไมโครชิป **บทลงโทษ:** - เลี้ยงสัตว์ก่อเหตุรำคาญหรืออันตรายฝ่าฝืนข้อบัญญัติ: ปรับไม่เกิน 25,000 บาท - ข้อบัญญัติกรุงเทพฯ: มีผลบังคับใช้เข้มงวดขึ้นในปี 2569 --- ## หมวดที่ 8: สัตว์เพื่อการศึกษาและวิจัย ### 9. พ.ร.บ.สัตว์เพื่องานทางวิทยาศาสตร์ พ.ศ. 2558  - **ราชกิจจานุเบกษา**: [เล่ม 132 ตอนที่ 18ก หน้า 1](https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2558/A/018/1.PDF) - **ประกาศ**: 13 มีนาคม 2558 | **มีผลบังคับ**: 14 กันยายน 2558 - **กระทรวง**: [อุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม](https://www.mhesi.go.th/index.php/all-legal/74-act/2196-caaadfstg.html) | **หน่วยงาน**: [สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.)](https://www.nrct.go.th) - **ครอบคลุม**: สัตว์มีกระดูกสันหลังทุกชนิด กำหนดมาตรฐานการใช้สัตว์ในงานวิจัย ทดสอบ การเรียนการสอน และการผลิตชีววัตถุ ตามหลัก **3Rs** (Replacement, Reduction, Refinement) โครงการวิจัยทุกประเภทต้องผ่านการอนุมัติจากคณะกรรมการก่อนดำเนินการ **บทลงโทษ:** - ใช้สัตว์เพื่องานวิทยาศาสตร์โดยไม่ได้รับอนุญาต: ปรับไม่เกิน 20,000 บาท - ฝ่าฝืนมาตรฐานจริยธรรม: ปรับไม่เกิน 40,000 บาท --- ## ตารางสรุป: กฎหมายเกี่ยวกับสัตว์ของไทย 9 ฉบับ | ลำดับ | ชื่อกฎหมาย | ปี พ.ศ. | หน่วยงาน | หมวด | |:---:|---|:---:|---|---| | 1 | พ.ร.บ.ป้องกันการทารุณกรรมและจัดสวัสดิภาพสัตว์ | 2557 | กรมปศุสัตว์ | สวัสดิภาพสัตว์ | | 2 | พ.ร.บ.สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า | 2562 | กรมอุทยานฯ | สัตว์ป่า | | 3 | พ.ร.บ.งาช้าง | 2558 | กรมอุทยานฯ | ช้าง/งาช้าง | | 4 | พ.ร.บ.โรคระบาดสัตว์ | 2558 | กรมปศุสัตว์ | ควบคุมโรค | | 5 | พ.ร.บ.ควบคุมการฆ่าสัตว์เพื่อการจำหน่ายเนื้อสัตว์ | 2559 | กรมปศุสัตว์ | การฆ่าสัตว์ | | 6 | พ.ร.บ.ควบคุมคุณภาพอาหารสัตว์ | 2558 | กรมปศุสัตว์ | อาหารสัตว์ | | 7 | พ.ร.บ.การประมง | 2558 | กรมประมง | สัตว์น้ำ | | 8 | พ.ร.บ.การสาธารณสุข (หมวดสัตว์) | 2535/2560 | ท้องถิ่น/กรมอนามัย | ชุมชน | | 9 | พ.ร.บ.สัตว์เพื่องานทางวิทยาศาสตร์ | 2558 | วช. | งานวิจัย | --- ## แหล่งอ้างอิง > **ที่มาข้อมูล**: [ราชกิจจานุเบกษา](https://ratchakitcha.soc.go.th) · [กรมปศุสัตว์](https://legal.dld.go.th) · [กรมอุทยานฯ](http://portal.dnp.go.th/Content/LegalAffairs?contentId=22540) · [สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร](https://prt.parliament.go.th) · [สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ](https://www.nrct.go.th) > > *ข้อมูลรวบรวมและตรวจสอบ ณ เมษายน 2569 ผู้ใช้ควรปรึกษาหน่วยงานรับผิดชอบโดยตรงสำหรับการใช้งานทางกฎหมาย ไม่ใช่การให้คำปรึกษาทางกฎหมาย*